Aşure Tarifi: Geleneksel Nuh’un Tatlısı Nasıl Yapılır?

Hazırlık: 15 dakika (buğday ve meyvelerin hazırlanması; nohut/fasulyenin önceden haşlanmış olması gerekir) • Pişirme: Yaklaşık 1 saat 40 dakika (buğday aynı gün ıslatılmadan hazırlanırsa) VEYA 50 dakika (buğday bir gece önceden iki kez kaynatılıp ıslatıldıysa) • Toplam Süre: Yönteme göre yaklaşık 1 saat 55 dakika (aynı gün) veya bir gece önceden ıslatma + ~1 saat 5 dakika (ertesi gün) • Porsiyon: 16 Kişilik ve Üzeri (15 kase) • Zorluk: Orta • Mutfak: Türk Mutfağı

Aşure, buğday, nohut, kuru fasulye, kuru meyveler ve kuruyemişlerin bir araya getirilip tatlı bir lapa kıvamında pişirilmesiyle hazırlanan, Türk mutfağının en köklü ve anlamlı tatlılarından biridir. Geleneksel olarak Muharrem ayında hazırlanan aşure, Nuh'un Gemisi anlatısına dayanan bir halk inanışına göre, tufandan sonra gemide kalan az miktardaki yiyeceklerin bir araya getirilip pişirilmesinden esinlenmiştir; bu nedenle içeriği zenginlik ve bereketi simgeler. Bu aşure tarifi, 15-16 kaselik geniş bir aile ölçeğinde hazırlanır ve komşularla paylaşılmak üzere geleneksel bir ikram kültürünü yansıtır. Buğday isterseniz bir gece önceden hazırlanıp ıslatılabilir; bu, ertesi günkü pişirme süresini önemli ölçüde kısaltır. Servis edilirken üzerine fındık, ceviz, fıstık, kuş üzümü ve nar taneleriyle süslenen aşure, hem görsel hem lezzet açısından zengin bir sunum sunar. Aşağıda bu Türk mutfağı klasiğini evde adım adım nasıl hazırlayabileceğinizi bulacaksınız.

Aşure İçin Gerekli Malzemeler

• 2 su bardağı aşurelik buğday
• 2 yemek kaşığı pirinç
• 2 su bardağı haşlanmış nohut
• 2 su bardağı haşlanmış kuru fasulye
• 150 g kuru kayısı
• 150 g kuru incir
• 150 g kuru üzüm
• 1 su bardağından biraz az fındık
• 2 litre su (buğdayı pişirmek için)
• 4 litre sıcak su (su azaldıkça eklemek için)
• 1 tatlı kaşığı karanfil
• 1 çay bardağı su (karanfili kaynatmak için)
• 1,5 su bardağı sıcak süt
• 3 su bardağı toz şeker
• 1 fiske tuz
• 1 fiske karabiber

Süslemesi İçin (İsteğe Bağlı)

• Fındık, ceviz, iç fıstık (Antep fıstığı), kuş üzümü, kuru üzüm ve nar taneleri, dilediğiniz miktarda.

Aşure Tarifi Nasıl Yapılır? Adım Adım

1. Nohut ve fasulyeyi ayrı ayrı haşlayın (kuru kullanıyorsanız bir gece önceden ıslatmayı unutmayın; zaman kazanmak isterseniz hazır konserve nohut ve fasulye kullanabilirsiniz).
2. Buğdayı yıkayıp tencereye alın, üzerine kaynar su ekleyip 10 dakika kaynatın. Çıkan sarı suyu süzün. Aynı işlemi bir kez daha tekrarlayıp suyunu süzün. Bu çift kaynatma-süzme işlemi, buğdaydaki fazla nişastayı ve sarı rengi gidererek daha berrak bir aşure elde etmenizi sağlar.
3. Üzerine 2 litre kadar su ekleyip buğdayı yaklaşık 50 dakika kaynatın. Alternatif olarak, bir gece önceden bu çift kaynatma-süzme işlemini yapıp buğdayı sıcak suda sabaha kadar bekletebilirsiniz; bu durumda ertesi gün yalnızca 15 dakika kaynatmanız yeterli olur ve toplam pişirme süreniz belirgin şekilde kısalır.
4. Kuru kayısı ve kuru inciri küçük küçük doğrayın.
5. Doğradığınız meyveleri ve kuru üzümü geniş bir kaseye alıp üzerine sıcak su ekleyin ve bekletin.
6. Ara sıra gerektikçe sıcak su eklemeyi ihmal etmeyin. Suyu azalan buğdayın üzerine de biraz daha sıcak su ekleyin.
7. Yaklaşık 50 dakika kaynatıp yumuşayan buğdaya yıkanmış pirinci, haşlanmış nohudu, haşlanmış fasulyeyi, küçük doğranmış kayısı, incir ve suyu süzülmüş kuru üzümü ekleyip 15 dakika daha kaynatın.
8. Küçük bir cezveye karanfili alıp suyunu ekleyerek 10 dakika kaynamaya bırakın.
9. Bu sırada suyu azalan buğdayın üzerine tekrar sıcak su ilave edin.
10. Süzdüğünüz karanfil suyunu, fındığı, sıcak sütü, şekeri, isteğe bağlı tuz ve karabiberi ekleyip karıştırın ve yaklaşık 15-20 dakika daha kaynatın.
11. Hazırladığınız aşureyi tek tek cam kaselere paylaştırın. Bu ölçülerle yaklaşık 15 kase aşure elde edilir.
12. Aşure kaselerde soğumaya yüz tutunca, üzerini fındık, ceviz, fıstık, kuş üzümü, kuru üzüm ve nar taneleriyle süsleyebilirsiniz. Afiyet olsun!

Sıkça Sorulan Sorular

Aşure nedir? Aşure, buğday, nohut, kuru fasulye, kuru meyveler ve kuruyemişlerin bir araya getirilip tatlı bir lapa kıvamında pişirilmesiyle hazırlanan, Türk mutfağının en köklü tatlılarından biridir. Geleneksel olarak Muharrem ayında hazırlanıp komşularla paylaşılır.

Aşure neden Muharrem ayında yapılır? Aşure, Nuh'un Gemisi anlatısına dayanan bir halk inanışına göre, tufandan sonra gemide kalan az miktardaki yiyeceklerin bir araya getirilip pişirilmesinden esinlenmiştir. Bu gelenek, bereketi ve paylaşmayı simgeleyen bir kültürel uygulama olarak günümüze kadar sürmüştür.

Nohut ve fasulyeyi konserve kullanabilir miyim? Evet, zamandan tasarruf etmek için kuru nohut ve fasulye yerine hazır konserve nohut ve fasulye kullanabilirsiniz. Kuru kullanacaksanız bir gece önceden ıslatıp ayrı ayrı haşlamanız gerekir; bu süre tarifin verdiği hazırlık süresine dahil değildir.

Buğdayı bir gece önceden hazırlamak zorunlu mu? Hayır, buğdayı aynı gün de hazırlayabilirsiniz; ancak bu durumda ana kaynatma süresi 50 dakikaya çıkar. Bir gece önceden çift kaynatıp ıslatırsanız, ertesi gün yalnızca 15 dakika kaynatmanız yeterli olur ve toplam süreniz belirgin şekilde kısalır.

Daha fazla porsiyon elde etmek istiyorum, ne yapmalıyım? Tüm malzemeleri aynı oranda artırarak tarifi kolayca büyütebilirsiniz. Örneğin malzemeleri 1,5 katına çıkarırsanız yaklaşık 22-23 kase, 2 katına çıkarırsanız yaklaşık 30 kase aşure elde edebilirsiniz.

Aşure önceden hazırlanıp saklanabilir mi? Evet, aşure buzdolabında hava almayan bir kapta 3-4 gün saklanabilir. Zamanla koyulaşma eğiliminde olduğundan, servis öncesi üzerine birkaç damla su veya süt ekleyip hafifçe karıştırmanız kıvamını tazeler.

Aşure sıcak mı yoksa soğuk mu servis edilir? Aşure geleneksel olarak soğutulup soğuk servis edilir. Kaselere paylaştırıldıktan sonra tamamen soğumaya bırakılıp süslemeler en son eklenir.

Aşure İçin Kullanılan Araç Gereçler

• Büyük tencere (buğday ve nohut/fasulye haşlamak için)
• Süzgeç
• Küçük cezve (karanfil kaynatmak için)
• Karıştırma kaşığı
• Cam servis kaseleri (yaklaşık 15 adet)